Lizozom ve Peroksizom: Revizyonlar arasındaki fark

Lizozomal hidrolazlar, diğer birçok protein gibi granüllü endoplazmik retikulumda (GER) sentezlenir ve ardından işlenmek üzere Golgi aygıtına taşınır.1 Burada, bu enzimlerin doğru adrese, yani lizozoma gönderilmesini sağlayan son derece spesifik bir “adresleme” süreci işler. Golgi’nin ''cis'' bölümünde, lizozomal enzimler olarak belirlenmiş proteinlere özgü bir “adres etiketi” olan Mannoz-6-Fosfat (M6P) işareti eklenir. Bu işaretleme, N-asetilglukozamin fosfotransferaz adı verilen bir enzim tarafından gerçekleştirilir.1

Mitofaji sürecinde, zar potansiyelini kaybetmiş, yani işlevsel olarak hasar görmüş bir mitokondri, dış zarı üzerinde PINK1 adı verilen bir kinaz proteinini biriktirmeye başlar. Sağlıklı mitokondrilerde bu protein sürekli olarak parçalanırken, hasarlı olanlarda birikir. Biriken PINK1, sitozolde bulunan Parkin adlı bir E3 ubikitin ligazı aktive eder. Aktifleşen Parkin, hasarlı mitokondrinin yüzeyindeki çeşitli proteinleri “ubikitin” adı verilen küçük bir proteinle zincirler halinde etiketler.25 Bu ubikitin zincirleri, bir nevi “imha et” sinyali görevi görür. p62 ve NDP52 gibi otofaji reseptör proteinleri, bu ubikitin etiketlerini tanır ve etiketlenmiş mitokondriyi, oluşmakta olan fagoforun zarına bağlar. Böylece, sadece hasarlı olan mitokondri seçilerek imha edilmek üzere otofagozomun içine alınır.25 Bu mekanizma, bir “arama ve imha” görevini andırır: Sistem, (1) hasarı ''tespit eder'' (PINK1’in stabilizasyonu), (2) hasarlı nesneyi ''işaretler'' (Parkin ile ubikitinleme) ve (3) işaretlenmiş nesneyi ''toplar'' (reseptörler aracılığıyla). Bu, bilgiye dayalı bir eylemdir. “Hasarlı” olma bilgisi, moleküler bir “etikete” (ubikitin) dönüştürülmekte ve bu etiket, imha makinesini harekete geçirmektedir.